Verzwegen feiten

Wat vaak onderbelicht blijft in de berichtgeving, is dat Israël een democratische rechtsstaat is met kritische media, mensenrechtenorganisaties en een fel politiek debat. De stichting van de staat in 1948 was niet uniek voor die tijd: na de koloniale tijden ontstonden over de hele wereld nieuwe landen en werden overal nieuwe grenzen getrokken. Door deze ontwikkelingen raakten wereldwijd miljoenen mensen ontheemd, maar alleen de Palestijnse vluchtelingen zijn kunstmatig in die vluchtelingenstatus gehouden.

Een eveneens vaak genegeerd feit is de voortdurende aanwezigheid van Joden in dit gebied, ook in de periode tussen de verwoesting van de tempel (73 AD) en de 19e eeuw. Niemand minder dan Karl Marx bezocht Jeruzalem – decennia voor de opkomst van het Zionisme – en schreef dat er 15.500 mensen in de stad woonden, waarvan 8000 Joden en 4000 moslims. Israël een ‘koloniaal project’ noemen is vergezocht, vanwege deze Joodse geschiedenis, en vanwege het feit dat het land geen wingewest is voor een ander land. Israël is eerder een vluchtelingenstaat waarin de meerderheid van de Joodse bevolking niet afkomstig is uit Europa, maar uit de islamitische wereld, waar inmiddels bijna geen Joden meer wonen.

Ondanks alle vijandschap vanuit de islamitische wereld, is er in Israël altijd een sterke vredesbeweging geweest. Het land heeft eindeloos vaak geprobeerd ‘land voor vrede’ te ruilen. Dat is waarom Israël de Westbank nooit geannexeerd heeft, waarom Egypte de Sinaï terugkreeg, en waarom de Palestijnen Gaza kregen. Dat is ook waarom er altijd bereidheid is geweest om tot een tweestatenoplossing te komen. Te beginnen met het verdelingsplan van Groot Brittannië in 1937 onder leiding van de Peel Commission, het verdelingsplan van de Verenigde Naties in 1947 en als laatste in een lange rij het voorstel van de Israëlische oud-premier Olmert in 2008, waarbij 93% van de Westelijke Jordaanoever – inclusief Oost-Jeruzalem en haar heilige plaatsen – zou worden overgedragen aan de Palestijnse Autoriteit voor de oprichting van een Palestijnse staat. Deze bereidheid tot vrede wordt in de informatie voor de jeugd niet of nauwelijks genoemd, net zo min als de weigering van de Palestijnen om ooit een Joodse staat te accepteren die niet verplicht zou zijn miljoenen vijandige Palestijnen op te nemen.

Hamas heeft verschillende kenmerken die vaak verzwegen worden. Om te beginnen is het een dochterbeweging van de Egyptische Moslimbroederschap. De broederschap streeft naar uitbanning van westerse invloeden in de islamitische wereld en hernieuwde onderwerping aan de islam, waarbij het doel de gewelddadige middelen heiligt. Ook de westerse landen zouden volgens de Broederschap uiteindelijk islamitisch moeten worden. Het doel van Hamas is op de lange termijn hetzelfde, maar Hamas stelt het ‘nationalistische’ doel – de vernietiging van de Joodse staat – voorop, waarna de weg is geopend voor een kalifaat onder de sharia.

Omdat informatie voor de jeugd vereenvoudigd moet worden, is het begrijpelijk dat niet alle details aan bod komen. Maar wat echt niet weggelaten zou mogen worden, zijn de doelen van Hamas. In het Handvest van 1988 staan de uitgangspunten van de beweging. Uit dit Handvest blijkt zonneklaar dat Hamas Israël wil vernietigen, Joden wil vermoorden, en heel Israël/ Palestina onder islamitisch bewind wil brengen. Citaten:

• “The Islamic Resistance Movement is a distinguished Palestinian movement, whose allegiance is to Allah, and whose way of life is Islam. It strives to raise the banner of Allah over every inch of Palestine.”
• “Israel will exist and will continue to exist until Islam will obliterate it, just as it obliterated others before it.”
• “The Day of Judgment will not come about until Moslems fight Jews and kill them. Then, the Jews will hide behind rocks and trees, and the rocks and trees will cry out: ‘O Moslem, there is a Jew hiding behind me, come and kill him.’”
• “The land of Palestine is an Islamic Waqf (Holy Possession) consecrated for future Moslem generations until Judgment Day. No one can renounce it or any part, or abandon it or any part of it.”
• “Palestine is an Islamic land… Since this is the case, the Liberation of Palestine is an individual duty for every Moslem wherever he may be.”

Soms wordt beweerd dat Hamas deze punten (deels) herroepen zou hebben in de verklaring van 2017, maar dit had blijkbaar eerder te maken met misleiding van Israël, dan met werkelijke matiging. Na 7 oktober 2023 zijn de oorspronkelijke doelstellingen uit 1988 talloze keren in interviews met Hamasleiders herhaald (een, twee, drie, vier, vijf, zes, zeven). Ook uit de daden van Hamas is duidelijk gebleken dat Hamas niet voor niets op de EU-terreurlijst staat. Elke keer dat voor Hamas benamingen gebruikt worden als ‘de autoriteiten van Gaza’ of ‘verzetsbeweging’ worden deze zaken verhuld en krijgt de terreurgroep een aureool van legitimiteit.

Hezbollah is een door Iran gesponsorde beweging in Libanon die openlijk als doelstelling heeft om Israël te vernietigen. Deze organisatie was voor september 2024 een staat in een staat, met meer militaire slagkracht dan het leger van Libanon zelf. De militaire tak staat op de EU-terreurlijst. Hezbollah noemt zichzelf de partij van God (Hizb Allah), de zonen van de umma (de wereldwijde moslimgemeenschap) en de voorhoede van Iran. Al deze zaken worden vrijwel altijd verzwegen. Hezbollah wordt vaak geportretteerd als verdediger van Libanon en als verzetsbeweging tegen Israël, wat verhult dat Israël altijd pas na zware provocaties aanviel (aanslagen, gijzelingen, raketbeschietingen, etc.).

In 2006 viel Hezbollah Israël aan en na een maand oorlog volgde een wapenstilstand met als belangrijkste voorwaarden dat Israël zich terug zou trekken, en dat Hezbollah geen militaire aanwezigheid meer zou hebben in het zuiden van Libanon (VN-resolutie 1701). Onder toeziend oog van de VN bouwde Hezbollah daar toch een sterke legermacht op. Al in 2019 werd duidelijk dat Hezbollah een grote inval in Noord-Israël van plan was, en in september 2024 ontdekte Israël dat die aanval elk moment kon komen. Ook dit wordt in het educatieve materiaal weggelaten.

Vaak wordt niet genoemd dat Iran de agressor is in dit conflict, die de as van het kwaad/as van het verzet financiert en aanstuurt. Als Hezbollah, Hamas en de Houthi’s Israël aanvallen, is dat de lange arm van Iran. Toch wordt een aanval van Israël op een vergadering van de Iraanse Revolutionaire Garde in Damascus eerder als een oorlogshandeling beschouwd dan al die aanvallen van Iran op Israël via deze terreurgroepen. Terwijl de Iraanse rol hierin geen geheim is. Iran wil Israël vernietigen, niet alleen vanwege de haat tegen het westen – waarvan Israël als voorpost wordt gezien – maar ook uit religieuze motieven. Die laatste worden vaak verzwegen.

Veel filmpjes en jeugdjournaals bespreken uitvoerig het geweld van de kant van Israël zonder daarbij de oorlogsdoelen van Israël te noemen: het terughalen van de gijzelaars, het beëindigen van de dreiging van Hamas, en het stoppen van de raketaanvallen van Hezbollah. Het niet noemen van die doelen suggereert dat Israël ‘zomaar’ geweld pleegt.

Ook de maatregelen die Israël neemt om de burgerbevolking van tegenstanders te beschermen worden vaak niet genoemd. Denk hierbij aan allerlei waarschuwingen voor aanvallen: “Roof knocking is the final stage in the chain of warnings given to civilians before an attack, such as phone calls, flyers, and radio broadcasts.” Daarnaast heeft de IDF teams van juristen die voortdurend beoordelen of aanvallen wel in overeenstemming zijn met internationaal humanitair recht. Deze juristen zijn niet ondergeschikt aan de commandanten, en hun advies is bindend. Verder verleent Israël ook rechtstreeks allerlei hulp aan de bevolking van Gaza, zoals het faciliteren van veldhospitalen, en het mogelijk maken van voedselhulp.

Wat verder vaak wordt weggelaten is de complexiteit van Urban Warfare: het vechten van een oorlog in een dichtbevolkt stedelijk gebied. In Gaza komt daar nog bij dat Hamas zich verschuilt in tunnels en de bevolking gebruikt als menselijk schild. Beschuldigingen tegen Israël over het aanvallen van burgerdoelen, komen vaak voort uit de tactiek van Hamas om juist deze locaties in te zetten voor militaire doeleinden.

Uit de analyses blijkt dat wel vaak genoemd wordt dat Hamas op 7 oktober 2023 een aanslag pleegde waarbij 1200 mensen vermoord werden, maar dat meestal weggelaten wordt hoe sadistisch die aanval was. In informatie voor kinderen en jongeren is het begrijpelijk dat martelingen en verkrachtingen niet uitgebreid toegelicht worden, maar enige verwijzing naar de wreedheid van Hamas tegen weerloze burgers zou terecht zijn. Zo zouden brandstichtingen en plunderingen genoemd kunnen worden. Het is overigens ook een oorlogsmisdaad om raketten af te schieten op burgerdoelen.

Ook andere oorlogsmisdaden van Hamas worden zelden genoemd. De gijzelingen en de slechte behandeling van de gijzelaars, het niet toelaten van het Rode Kruis bij hen, het niet op de hoogte brengen van familieleden over de toestand van de gijzelaars, tientallen gijzelaars dwingen om video’s op te nemen… het zijn allemaal oorlogsmisdaden.

Een andere oorlogsmisdaad van Hamas is het vechten in burgerkleding, het zich verschuilen in scholen en ziekenhuizen, en het gebruiken van ambulances als militair vervoermiddel (artikel 1, artikel 2). Anders gezegd: het gebruiken van de bevolking als menselijk schild. Dhttps://www.nytimes.com/2024/07/13/world/middleeast/hamas-gaza-israel-fighting.htmlit brengt burgers en hulpverleners in gevaar omdat zij hierdoor doelwit worden. Dat geldt nog sterker voor het feit dat Hamas zich verschuilt in de tunnels en de burgerbevolking daar niet in toelaat. Verder wordt vaak weggelaten hoe Hamas voortdurend 7 oktober – de Al Aqsa Flood – blijft verheerlijken en blijft dreigen om die aanslag te herhalen totdat Israël vernietigd zal zijn. Dit genocidale voornemen uiten Hamasleiders in interviews. En ook tijdens de lugubere ceremonies bij de overdracht van de gijzelaars begin 2025 waren spandoeken te zien die dit verkondigden.

Veel verdriet en angst in Israël komen niet aan bod in de berichtgeving voor de jeugd. Om de sfeer in Israël een beetje te kunnen begrijpen, is het noodzakelijk om te beseffen dat elke Joodse Israëli nog uit de eerste hand verhalen heeft gehoord over gruwelijke vervolgingen in Europa en in de islamitische wereld. Om maar niet te spreken over de tienduizenden Israëli’s die die vervolgingen en de moorden op familieleden nog zelf hebben meegemaakt. De slachtpartij van 7 oktober 2023 heeft oude wonden opengereten.

Daarnaast is de dreiging voor Israël nooit ver weg geweest. In het westen laait antisemitisme op, maar ook in de islamitische wereld is Jodenhaat een alledaags verschijnsel, zoals talloze correspondenten, onderzoekers en historici kunnen getuigen. De oorlogen tegen Israël zijn bedoeld om het land te vernietigen en ‘alle Joden de zee in’ te drijven. Ook de aanval van 7 oktober was zo’n poging, en van tevoren was er druk overleg tussen Hamas en Hezbollah over de te volgen tactiek. Op de dag dat Israël stopt met vechten, zal het vernietigd worden.

Behalve de ernstige dreiging van oorlogen, is er voor Israël altijd de dreiging van aanslagen. Dat is ook de reden dat Israël de grenzen met de Westbank en Gaza zo streng bewaakt, iets wat vaak weggelaten wordt in de informatie. Nog een feit dat vaak verzwegen wordt: de eindeloze raketaanvallen op Israël waardoor zelfs de kleinste Israëlische kinderen vertrouwd zijn met schuilkelders. Half juni 2024 waren er sinds 7 oktober 2023 al 19.000 raketten op Israël afgevuurd. In 2024 waren er behalve alle raket- en droneaanvallen (16.400+399) 1.900 terroristische aanslagen in Israël. In totaal vielen in 2024 door al deze aanvallen 134 burgerdoden en 1.277 gewonden. In natuurgebieden ontstonden grote branden door raketinslagen.

Wat ook ontbreekt in de informatie, is de enorme klap die de vredesbeweging in Israël op 7 oktober kreeg. Ondanks alle teleurstellingen waren er nog altijd vredesactivisten in Israël die geloofden in een overeenkomst met de  Palestijnen, en deze activisten waren sterk vertegenwoordigd in de kibboetsen bij Gaza. Juist deze mensen waren doelwit op die fatale dag. En niet alleen omdat ze dicht bij Gaza woonden. Hamas had een lijst met adressen van vredesactivisten, en de terroristen kwamen doelbewust naar hun huizen om hen te vermoorden.

Nog een weinig genoemd feit: sinds 7 oktober 2023 zijn talloze Israëli’s ontheemd in eigen land. Twee weken na de aanval waren er 200.000 Israëli’s geëvacueerd. In maart 2024 waren er 80.000 evacués uit het noorden die nog niet terug konden. Van de 120.000 evacués uit de grensstreek bij Gaza zijn er inmiddels enige tienduizenden terug. De rest logeert al anderhalf jaar bij familie of kennissen, of in noodopvang die de Israëlische overheid regelt. De kinderen die geëvacueerd zijn zullen bijna allemaal zorgen hebben om vaders, broers of ooms die aan het front vechten. Sommigen van hen zullen rouwen omdat een dierbare tot de honderden gesneuvelden behoort. Onder hen zijn ook talloze kinderen die de doodsangsten van 7 oktober moesten doorstaan, die gruwelen zagen en misschien op die dag dierbaren verloren. Maar toen er zowaar eens aandacht aan hun lot werd besteed, en NOS-journalist Sander van Hoorn op bezoek ging bij geëvacueerde kinderen uit Sderot die nu in Eilat verblijven (bijlage II.13 2 februari 2024) zei hij na afloop: “De kinderen hier hebben een school. Die zijn veilig. En als ze terug kunnen, is er een huis waar ze naartoe terug kunnen. Zeg dat eens tegen de kinderen in Gaza.”

Ook het intense verdriet en de angst om de gijzelaars worden verzwegen. Heel vaak worden de gijzelaars niet genoemd – ook niet als reden waarom Israël oorlog voert – en als ze al genoemd worden, is er weinig aandacht voor hun lijden en voor het lijden van hun familie. Elke gijzelaarsvideo draait het mes in de harten van de familieleden om. Vrijgekomen gijzelaars zijn vaak sterk vermagerd en vertellen van gruwelijke mishandelingen, vooral bij de mannen. In Israël zijn de gijzelaars elke dag in het nieuws, en gele vlaggen, gele linten en posters bepalen het straatbeeld. Maar de rest van de wereld lijkt hen vergeten te zijn.

Wie dagelijks het nieuws over Gaza volgt, zou denken dat er ruim aandacht is voor Palestijns leed. Helaas is die aandacht uitermate selectief. Ook in de informatie voor de Nederlandse jeugd zien we veel aandacht voor het lijden van de Palestijnse bevolking… zolang Israël als dader kan worden aangewezen. Daarom hier aandacht voor verzwegen Palestijns leed.

In het onderwijs in de Palestijnse gebieden en in de vluchtelingenkampen in buurlanden worden
Palestijnse kinderen geïndoctrineerd met haat. Die indoctrinatie concentreert zich rond drie thema’s: geschiedvervalsing, Jodenhaat en geweldsverheerlijking. Dit probleem is al zestig jaar bekend, in 1969 verscheen hierover al een uitgebreid rapport van UNESCO dat concludeerde dat hierom twee derde van de UNRWA-schoolboeken zou moeten worden aangepast of afgedankt. Alle pogingen om Palestijnse kinderen hiertegen te beschermen, liepen op niets uit, zoals rapporten door de jaren heen uitwijzen. De kinderen van 1969 zijn nu grootouders. Deze voortdurende indoctrinatie – gecombineerd met de uitzichtloze situatie van de Palestijnse vluchtelingen – maakte Israëlhaat een centraal onderdeel van de Palestijnse identiteit. Er zijn talloze interviews met Palestijnse kinderen die trots vertellen hoe ze op UNRWA-scholen worden opgeleid om Joden te doden en martelaar te worden. Dit is kindermishandeling.

Hamas onderdrukt de Palestijnen en martelt dissidenten. In november 2024 vond de IDF in Gaza camerabeelden van de martelkamers van Hamas. Een deel van die beelden staat online. Weinig Nederlanders zullen hiervan gehoord hebben, en in de informatie voor de jeugd worden deze praktijken ook verzwegen. Als Palestijnen in Gaza protesteren tegen Hamas, wordt daar niet of nauwelijks verslag van gedaan. Ook voor executies van opstandige Palestijnen door Hamas is geen aandacht.

Hamas gebruikt burgers als menselijk schild. Dit is een oorlogsmisdaad. Hamasleiders geven openlijk toe dat zijzelf schuilen in de tunnels terwijl de bevolking daar geen gebruik van mag maken. Zij rechtvaardigen dit door te stellen dat ‘het bloed van de martelaren’ nodig is om de woede tegen Israël te voeden. Het is niet te becijferen hoeveel leed de terreurgroep al onder de bevolking van Gaza heeft aangericht door zich achter hen te verschuilen en vanuit die veilige positie aanvallen van Israël te provoceren. De Hamasleiders worden hierom zelfs door de Palestijnse leiders op de Westbank veroordeeld. Hamas steelt voedselhulp en saboteert de toevoer van hulpgoederen, maar UNRWA staat niet toe dat Israël de voedseltransporten beveiligt. De VN zelf stelt dat 85% van de voedselhulp gestolen wordt. Voor zover er voedseltekorten zijn in Gaza (situatie april 2025) is dit te wijten aan deze criminele praktijken (artikel 1, artikel 2) want er is de afgelopen anderhalf jaar ruim voldoende voedsel binnengekomen. Het behoeft geen betoog dat dit het leed van de Palestijnen in Gaza vergroot.

Om terug te komen op het begin van dit hoofdstuk: als al deze feiten verzwegen worden, ontstaat zo’n vertekend beeld van de werkelijkheid dat de halve waarheid inderdaad een leugen wordt.